Vì sao nông dân Tây Nguyên mang nợ trên đất bazan màu mỡ?
Tây Nguyên sở hữu khoảng 2 triệu ha đất đỏ bazan với khí hậu tương đối thuận lợi để phát triển cây công nghiệp dài ngày. Thế nhưng, những năm qua, nông nghiệp Tây Nguyên lại gặp nhiều khó khăn. Cà phê, hồ tiêu và cao su là những loại cây trồng vốn được ví như “vàng đen”, “vàng trắng” của người dân Tây Nguyên, nhưng giờ đây lại mang lại hiệu quả kinh tế thấp, thậm chí là thua lỗ. Vậy nguyên nhân của nghịch lý này là ở đâu?
Mở rộng diện tích một cách ồ ạt, phá vỡ quy hoạch, mơ hồ về thị trường, sản xuất “vô tội vạ” là những nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng đáng buồn của ngành trồng trọt ở Tây Nguyên hiện nay.
Người dân trồng hồ tiêu đang trải qua những ngày tháng khốn khó nhất trong khoảng 10 năm qua. Giá hồ tiêu bắt đầu tăng mạnh từ năm 2010 và đến năm 2015 hồ tiêu trong nước đạt đỉnh 230.000 đồng/kg. Mức giá hấp dẫn này khiến nhiều nông dân ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên bất chấp cảnh báo, đổ xô vào hồ tiêu. Nhiều nơi, bà con chặt cao su, cà phê, đổ vốn liếng để trồng hồ tiêu. Theo đó, diện tích trồng hồ tiêu đã tăng "nóng". Nếu năm 2010, diện tích trồng hồ tiêu là 51,5 nghìn ha thì đến thời điểm hiện tại, diện tích đã xấp xỉ 153 nghìn ha, tăng gấp 3 lần. Diện tích tăng kéo theo sản lượng hồ tiêu tăng cao. Năm 2018, sản lượng hồ tiêu Việt Nam là 245.000 tấn trên tổng số 525.000 tấn toàn thế giới. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ hồ tiêu trên thế giới dao động từ 300.000 – 350.000 tấn/năm. Nguồn cung vượt quá xa so với nhu cầu của thị trường nên đã làm giá tiêu giảm từ 200.000 đồng/kg xuống chỉ còn khoảng 50.000 đồng/kg.
Mở rộng diện tích một cách ồ ạt, phá vỡ quy hoạch, mơ hồ về thị trường, sản xuất “vô tội vạ” là những nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng đáng buồn của ngành trồng trọt ở Tây Nguyên hiện nay.
Người dân trồng hồ tiêu đang trải qua những ngày tháng khốn khó nhất trong khoảng 10 năm qua. Giá hồ tiêu bắt đầu tăng mạnh từ năm 2010 và đến năm 2015 hồ tiêu trong nước đạt đỉnh 230.000 đồng/kg. Mức giá hấp dẫn này khiến nhiều nông dân ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên bất chấp cảnh báo, đổ xô vào hồ tiêu. Nhiều nơi, bà con chặt cao su, cà phê, đổ vốn liếng để trồng hồ tiêu. Theo đó, diện tích trồng hồ tiêu đã tăng "nóng". Nếu năm 2010, diện tích trồng hồ tiêu là 51,5 nghìn ha thì đến thời điểm hiện tại, diện tích đã xấp xỉ 153 nghìn ha, tăng gấp 3 lần. Diện tích tăng kéo theo sản lượng hồ tiêu tăng cao. Năm 2018, sản lượng hồ tiêu Việt Nam là 245.000 tấn trên tổng số 525.000 tấn toàn thế giới. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ hồ tiêu trên thế giới dao động từ 300.000 – 350.000 tấn/năm. Nguồn cung vượt quá xa so với nhu cầu của thị trường nên đã làm giá tiêu giảm từ 200.000 đồng/kg xuống chỉ còn khoảng 50.000 đồng/kg.
Dịch bệnh và giá rẻ đã khiến nhiều hộ trồng tiêu rơi vào cảnh khó khăn.
Cũng tương tự như hồ tiêu, giá mủ cao su tăng cao cũng khiến diện tích trồng cao su tăng lên nhanh chóng. Những năm 2006, 2007, 2008 giá mủ cao su có lúc đạt 230.000 đồng/kg và cây cao su được xem là “vàng trắng”. Lúc bấy giờ, người người trồng cao su, nhà nhà trồng cao su, phớt lờ tất cả những cảnh báo về thị trường của các nhà khoa học. Như một điều tất yếu, ngay sau đó, năm 2013 giá mủ cao su bắt đầu lao dốc liên tục từ 120 triệu/tấn xuống còn 90 triệu/tấn rồi 60 triệu/tấn và ổn định ở mức khoảng 30 triệu/tấn trong nhiều năm nay.
Ngay khi giá mủ cao su bắt đầu xuống dốc, nhiều hộ gia đình đã chặt bỏ cây cao su với hy vọng chuyển sang trồng cây cà phê sẽ có nguồn thu nhập ổn định hơn. Thế nhưng, trồng cây cà phê cũng đầy rủi ro. Theo ghi nhận tại một số hộ gia đình trồng cà phê, hầu hết người nông dân đều cho biết, giá cà phê tươi chỉ còn 6.000 – 6.700 đồng/kg, cà phê nhân dao động khoảng 32.000 - 34.000 đồng/kg. Đây là giá sàn thấp nhất hơn 10 năm trở lại đây. Với mức giá cà phê hiện tại không đủ vốn và công đầu tư.
Anh Hoàng Văn Pảo là một trong những gia đình thuộc diện khá giả ở xã Đức Liễu cho biết: Năm nay, tuy năng suất cao nhưng giá lại quá thấp, mới chỉ 33.000 đồng/kg cà phê nhân và 6.500 đồng/kg cà phê tươi. Với giá này chỉ đủ tiền phân bón, xăng dầu tưới tiêu, thuốc phun chứ chưa kể tiền công thu hoạch. Vì vậy, gia đình tôi cũng buộc phải giảm bớt chi phí đầu tư cho vụ cà phê năm sau.
Trồng ít lỗ ít, trồng nhiều lỗ nhiều đã và đang là nỗi lo của người làm nông nghiệp ở Tây Nguyên suốt mấy năm gần đây.
Ngay khi giá mủ cao su bắt đầu xuống dốc, nhiều hộ gia đình đã chặt bỏ cây cao su với hy vọng chuyển sang trồng cây cà phê sẽ có nguồn thu nhập ổn định hơn. Thế nhưng, trồng cây cà phê cũng đầy rủi ro. Theo ghi nhận tại một số hộ gia đình trồng cà phê, hầu hết người nông dân đều cho biết, giá cà phê tươi chỉ còn 6.000 – 6.700 đồng/kg, cà phê nhân dao động khoảng 32.000 - 34.000 đồng/kg. Đây là giá sàn thấp nhất hơn 10 năm trở lại đây. Với mức giá cà phê hiện tại không đủ vốn và công đầu tư.
Anh Hoàng Văn Pảo là một trong những gia đình thuộc diện khá giả ở xã Đức Liễu cho biết: Năm nay, tuy năng suất cao nhưng giá lại quá thấp, mới chỉ 33.000 đồng/kg cà phê nhân và 6.500 đồng/kg cà phê tươi. Với giá này chỉ đủ tiền phân bón, xăng dầu tưới tiêu, thuốc phun chứ chưa kể tiền công thu hoạch. Vì vậy, gia đình tôi cũng buộc phải giảm bớt chi phí đầu tư cho vụ cà phê năm sau.
Trồng ít lỗ ít, trồng nhiều lỗ nhiều đã và đang là nỗi lo của người làm nông nghiệp ở Tây Nguyên suốt mấy năm gần đây.
Cổng Nông Dân
Không có nhận xét nào